مربای شیرین

Mel

مربای شیرین

کارگردان: مرضیه برومند

تهیه کننده: مهدی کریمی

فیلمنامه: فرهاد توحیدی (بر اساس داستانی به همین نام از هوشنگ مرادی کرمانی)

مدیر فیلمبرداری: داریوش عیاری

تدوین: کیانوش عیاری

موسیقی: بهنام ابطحی

طراح صحنه و لباس: سهیلا نعمتی

طراح چهره پردازی: بابک شعاعی، مهین نویدی

بازیگران: مانی نوری، لیلا حاتمی، محمدرضا شریفی نیا، گوهر خیراندیش، امیرحسین صدیق، ابراهیم آبادی، سیامک انصاری، لیلی رشیدی، ارژنگ امیرفضلی، رامین ناصر نصیر، ژاله صامتی، رضا فیض نوروزی

تهیه کننده: شرکت وراهنر

سال ساخت: 1379 ولی خب بعد از 5 سال اکران شد!!

زمان: 92 دقیقه

خلاصه داستان:

جلال نوجوان هر چه سعی می کند نمی تواند در شیشه مربا را باز کند. از مادر، همسایه، دوستان، معلمان و بقال محله کمک می طلبد، اما هیچ کس قادر به باز کردن آن نیست و سرانجام مشخص می شود تمام شیشه های کارخانه مربا سازی همین مشکل را دارند. جلال که از برخورد توهین آمیز عوامل کارخانه ناراحت است با کمک یک دوره گرد نان خشک جمع کن از آنها شکایت می کند، ولی مسئولان کارخانه به جای رفع مشکل، مسابقه ای با موضوع باز کردن در شیشه مربا برگزار می کنند. این تمهید فریب کارانه باعث فروش بالای مرباها می شود، اما جلال با شرکت در یکی از این مسابقه ها به افشاگری علیه کارخانه می پردازد و مدیران آن را به اتلاف سرمایه ملی متهم می کند. این مساله باعث هشیاری و اعتراض عمومی می شود....

مربای شیرین در وهله اول از یک نقطه قوت برخوردار است و آنهم اینکه فیلمنامه بر اساس داستانی از هوشنگ مرادی کرمانیاست که در حال حاضر یکی از مطرح ترین نویسندگان کتابهای کودکان و نوجوانان است. تا کنون چند فیلم جذاب مانند قصه های مجید (کیومرث پور احمد)، خمره (ابراهیم فروزش)، چکمه و کیسه برنج (محمد علی طالبی) و مهمان مامان (داریوش مهرجویی) با اقتباس از نوشته های او ساخته شده است. اما گویا فرهاد توحیدی در تبدیل قصه مربای شیرین به یک فیلمنامه جذاب و پر کشش موفق نبوده است. فیلم در نیمه دچار نوعی سردرگمی و کرختی می شود و از ابزار جذابیت و کشش دراماتیک در جهت ارتباط قوی بین تماشاگر و فیلم به خوبی بهره نمی برد، اما آنچه که حائز اهمیت است تلاش مرضیه برومند کارگردان نام آشنای سینمای کودکان و نوجوانان که نامش با مجموعه عروسکی موفق "شهر موشها" گره خورده در جهت ساخت اثری موزیکال در سینمای ایران است که اگرچه تا کنون شاهد آثاری چند از این دست بوده ایم، اما به دلایل زیادی برای رسیدن به این نوع سینما خیلی فاصله داریم. آیا اصولا مربای شیرین را به صرف آواز دسته جمعی تعدادی کودک، جوان و پیر اهل کوچه و بازار می توان در رده فیلمهای موزیکال قرار داد؟ قطعاً جواب منفی است. شاید با تعریف و توضیحی درباره فیلم موزیکال بهتر بتوانیم به پاسخ این سئوال برسیم و از این مسیر با این نوع سینما بیشتر آشنا شویم. در کتاب فرهنگ واژه های سینمایی این ژانر اینگونه تعریف شده است:

فیلم موزیکال، یک پدیده خاص سینمای آمریکاست، یعنی در این سینما به وجود آمده، تکوین پیدا کرده و بهترین انواعش به ظهور رسیده است. در تعریف فیلم موزیکال، هر فیلمی را که برای تنوع، چند صحنه آواز و رقص داشته باشد، نمی توان موزیکال دانست، موسیقی و رقص و آواز باید جزء اصلی و جدایی ناپذیر فیلم باشد و در روایت قصه و رساندن حالت و معنی اثر نقش اساسی بازی کند. با تماشای مربای شیرین پی خواهید برد که این فیلم فاقد عناصر لازم و تعریف شده در سینمای موزیکال است.

مربای شیرین مثل بیشماری از فیلمهای سینمای کودک و نوجوان پس از انقلاب قرار است فیلمی درباره کودکان باشد نه برای کودکان. در واقع محور قرار دادن شخصیت نوجوان و اصلی فیلم (جلال) و تلاش و عزم جزم او برای رسوا کردن مدیر کارخانه مربا سازی بهانه ای است تا به مناسبات اقتصادی پشت پردهو یا دوز و کلکهای برخی افراد سودجو در سرکیسه کردن مردم بپردازد.با کمی آشنایی از قصه های مرادی کرمانی و با تماشای آثار اقتباس شده از داستانهای او که در بالا ذکر شد می توان پی برد که فیلم مربای شیرین این بار اقتباسی ناموفق از داستان این نویسنده توانا را به تصویر کشیده است و به هر حال خانم برومند اگرچه فیلم خوش ساختی ارایه نداده، اما تلاش کرده تا بار دیگر سینمای موزیکال را که در این دوران رکود و خمودگی و عصر ماشینی معاصر مردم را افسرده کرده حداقل در سینمای ایران زنده سازد!

یادداشت:

مربای شیرین پس از فیلمهای شهر موشها (1363) و الو الو من جوجوام (1372) سومین فیلم مرضیه برومند کارگردان مجموعه های موفقی چون: مدرسه موشها، آرایشگاه زیبا، خونه مادربزرگه، تهران 11، هتل و کاراگاه شمسی و مادام و ... است که در جشنواره کودکان اصفهان نیز خوش درخشید.